Zorgverzekering overstappen: voor welke datum, naturapolis of restitutie, en wat het je gezin scheelt

Voor welke datum moet je overstappen?

• Uiterlijk 12 november maken alle zorgverzekeraars de premies en voorwaarden voor het nieuwe jaar bekend. Vanaf dan kun je vergelijken.
• Tot en met 31 december zeg je je huidige basisverzekering op. Sluit je vóór die datum een nieuwe af, dan regelt de nieuwe verzekeraar de opzegging meestal voor je (overstapservice).
• Tot en met 31 januari kun je nog een nieuwe verzekering afsluiten als je de oude vóór 1 januari hebt opgezegd; de nieuwe gaat dan met terugwerkende kracht in op 1 januari. Zonder nieuwe verzekering ben je onverzekerd en krijg je een boete, dus zeg nooit op zonder plan.

Tussendoor overstappen kan alleen in bijzondere gevallen: als je achttien wordt, als je vanuit het buitenland in Nederland komt wonen, of als je verzekeraar de voorwaarden tussentijds verandert. Een nieuwe baan, verhuizing of samenwonen zijn geen reden; dan wacht je tot 1 januari. Je aanvullende verzekering kun je bij de meeste verzekeraars wel het hele jaar opzeggen, maar niet tussentijds uitbreiden.

Naturapolis, restitutiepolis of combinatiepolis?

De inhoud van de basisverzekering is bij elke verzekeraar hetzelfde; dat bepaalt de overheid. De polissen verschillen in prijs en in de vrijheid om je zorgverlener te kiezen.

• Naturapolis: je gaat naar zorgverleners waarmee de verzekeraar een contract heeft. Ga je naar een niet-gecontracteerde zorgverlener, dan betaal je een deel zelf (vaak 20 tot 30 procent). Meestal de goedkoopste polis. Een budgetpolis is een naturapolis met nog minder gecontracteerde ziekenhuizen en apotheken.
• Restitutiepolis: vrije keuze, volledig vergoed tot het gangbare tarief. Duurder, en er worden er steeds minder aangeboden.
• Combinatiepolis: natura voor de meeste zorg, vrije keuze voor bepaalde soorten (bijvoorbeeld ggz of fysiotherapie).

Overstappen naar een naturapolis: dit check je eerst

Zoek op de site van de nieuwe verzekeraar of jouw huisarts, apotheek, ziekenhuis, fysiotherapeut en psycholoog gecontracteerd zijn voor het nieuwe jaar; de contracten zijn soms pas eind december rond. Loopt er een behandeling, vraag dan na of een lopende machtiging meegaat. Zit je vaste zorgverlener er niet bij, dan is een goedkope naturapolis geen besparing. Heb je weinig vaste zorg, dan is het verschil in de praktijk vaak nul en de premie het enige dat telt.

Je kunt de basisverzekering en de aanvullende verzekering bij verschillende verzekeraars afsluiten; niet elke verzekeraar werkt daaraan mee, dus controleer het als je alleen de basis wilt overzetten.

Overstappen met een gezin

Een zorgverzekering is persoonlijk: ieder van jullie heeft een eigen basisverzekering en jullie hoeven niet bij dezelfde verzekeraar te zitten. Eén verzekeraar is handig (één app, één rekening, één keer declareren), maar als een andere polis duidelijk beter past bij de een dan bij de ander, mag dat gewoon.

• Kinderen tot 18 jaar zijn gratis meeverzekerd en krijgen de aanvullende dekking van de ouder op wiens polis ze staan. Zet ze op de polis met de beste kinderdekking (orthodontie, tandarts, fysio); dat geldt dan voor alle kinderen.
• Orthodontie heeft bij veel aanvullende pakketten een maximum per jaar of een wachttijd. Staat een beugel gepland, sluit die dekking dan niet in de laatste week van december af.
• Wordt een kind 18, dan krijgt het een eigen polis en premie, en moet het zelf een verzekering kiezen; het mag dan tussentijds overstappen. Reken de premie alvast mee in jullie vaste lasten.
• Zorgtoeslag hangt af van jullie gezamenlijke inkomen en van of jullie toeslagpartners zijn. Verandert een inkomen, doe dan een proefberekening; zie ook laten jullie geld liggen?

Spreek ook af hoe de premies in jullie begroting vallen: als eigen last per persoon, of als gezamenlijke last die jullie naar rato van inkomen verdelen, zodat een dure maar nodige polis niet alleen op de minstverdienende drukt.

Overstappen als je ouder wordt

Voor de basisverzekering geldt een acceptatieplicht: elke verzekeraar moet je aannemen, op elke leeftijd en met elke medische geschiedenis, tegen dezelfde premie als iedereen. Overstappen van basisverzekering kan dus altijd. Voor de aanvullende verzekering geldt die plicht niet: bij uitgebreide pakketten (veel fysiotherapie, hoorzorg, tandarts) kan een verzekeraar vragen stellen of weigeren. Kijk daarom eerst of de nieuwe aanvullende verzekering je accepteert en pas dan of je de oude opzegt. Let bij vergelijken op fysiotherapie (aantal behandelingen), hoortoestellen, brillen en het eigen risico: wie elk jaar het eigen risico volmaakt, heeft niets aan een vrijwillig hoger eigen risico, hoe groot de korting ook is.

Elk jaar overstappen: is dat slim?

Het mag, en het kost niets: er is geen opzegvergoeding, geen medische keuring voor de basis en het eigen risico begint op 1 januari toch opnieuw. Wie elk jaar vergelijkt, bespaart vaak tientallen euro's per persoon per maand ten opzichte van wie blijft zitten. Overstappen is alleen niet altijd nodig: is je premie na 12 november nog steeds concurrerend en zijn je zorgverleners gecontracteerd, dan is blijven ook een keuze. Het gaat erom dat je elk jaar even kijkt, niet dat je elk jaar wisselt.