Je rentevaste periode loopt af: zo bereid je je begroting voor

De meeste hypotheken hebben een rentevaste periode: vijf, tien of twintig jaar lang staat je rente vast en verandert je maandbedrag niet. Aan het einde van die periode biedt je geldverstrekker een nieuwe rente aan, en die kan hoger of lager zijn dan wat je nu betaalt. Voor veel huishoudens is dat de grootste verandering in de vaste lasten in jaren, en hij komt zelden als verrassing: de datum staat al jaren in je hypotheekakte. Dit artikel gaat over wat er gebeurt en hoe je ervoor zorgt dat je begroting er klaar voor is.

Wat gebeurt er precies?

Een paar maanden voor het einde van de rentevaste periode krijg je van je geldverstrekker een voorstel met een nieuwe rente, meestal voor een paar verschillende looptijden. Reageer je niet, dan krijg je vaak de variabele rente of een standaardperiode. Het nieuwe maandbedrag gaat in op de maand na het einde van de oude periode.

Hoeveel je maandbedrag verandert, hangt van drie dingen af:

• Het renteverschil. Een procentpunt meer of minder op een restschuld van twee ton scheelt grofweg honderdvijftig euro bruto per maand. Dat is een vuistregel, geen berekening; de exacte uitkomst hangt af van je hypotheekvorm en de resterende looptijd.
• Je restschuld. Hoe meer je al hebt afgelost, hoe kleiner het effect van een hogere rente.
• De hypotheekvorm. Bij een annuïteitenhypotheek wordt het maandbedrag opnieuw berekend over de resterende looptijd; bij een aflossingsvrije hypotheek verandert alleen het rentedeel.

Vergeet de hypotheekrenteaftrek niet: een hogere rente betekent ook een hogere teruggave, dus het verschil netto is kleiner dan het verschil bruto. Reken daarom altijd met het netto maandbedrag in je begroting.

Een jaar van tevoren: weet wat eraan komt

Pak je hypotheekakte of het laatste jaaroverzicht erbij en zoek drie getallen op: de einddatum van de rentevaste periode, de huidige rente en de restschuld. Zet de einddatum in je agenda, twaalf maanden ervoor.

Maak dan een schatting van het nieuwe maandbedrag met een rente die hoger is dan de huidige, ook als je verwacht dat hij lager wordt. Is het verschil met nu bijvoorbeeld honderd euro per maand, dan weet je nu al dat je een jaar hebt om daar ruimte voor te maken.

Een half jaar van tevoren: begin alvast met het nieuwe bedrag

De slimste voorbereiding is ook de eenvoudigste: ga nu al leven alsof het nieuwe maandbedrag al geldt. Maak het verschil tussen het oude en het geschatte nieuwe bedrag elke maand over naar je spaarrekening. Twee voordelen:

1. Je merkt een half jaar van tevoren of het past, en kunt bijsturen zonder paniek.
2. Valt de nieuwe rente mee, dan heb je een paar maanden extra gespaard. Valt hij tegen, dan is de overgang al gemaakt.

Zit je buffer nog onder de drie maanden vaste lasten? Dan is dit het moment om hem aan te vullen; na de renteherziening zijn je vaste lasten hoger en is dus ook de buffer die je nodig hebt groter.

Drie maanden van tevoren: vergelijk het voorstel

Het voorstel van je eigen geldverstrekker is niet per se het beste. Vergelijk met andere aanbieders; oversluiten kost geld (advies, notaris, taxatie) maar bij een groot renteverschil en een lange resterende looptijd kan het uit. Vraag ook naar de mogelijkheden binnen je huidige hypotheek: een andere looptijd van de rentevaste periode, of een deel extra aflossen vóór de herziening om de restschuld (en dus het nieuwe maandbedrag) te verlagen. Een hypotheekadviseur kan de opties doorrekenen; dit artikel is geen hypotheekadvies.

Samen: het nieuwe bedrag verdelen

Woon je samen, dan verandert met het maandbedrag ook wat ieder overmaakt naar de gezamenlijke rekening. Verdelen jullie naar rato van inkomen, dan schuift het verschil automatisch mee met de sleutel. Verdelen jullie 50/50, kijk dan even of dat nog past: een flink hoger maandbedrag drukt zwaarder op de minstverdienende.

Over de verdeling van rente en aflossing hoef je bij een renteherziening meestal niets te veranderen; de afspraken over eigendom en aflossing blijven staan. Alleen het bedrag verandert.

Zo helpt de app

In WoFin voer je onder Meer › Hypotheekverloop per hypotheek de rente, de restschuld en het einde van de rentevaste periode in, plus de rente die je daarna verwacht. De app rekent uit wat je maandbedrag na de herziening wordt. In de maand dat de rentevaste periode afloopt, staat het bij Deze maand in je overzicht, met het huidige maandbedrag erbij, en de datum staat in de agendafeed, zodat je hem niet kunt missen. Heb je twee hypotheken, bijvoorbeeld een voor de woning en een voor de verbouwing, dan heeft elke hypotheek zijn eigen rentevaste periode.